ସିକେଲ୍ ସେଲ୍ ରୋଗ (Sickle Cell Disease—SCD) ହେଉଛି ବେଟା-ଗ୍ଲୋବିନ ଜିନ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଫଳରେ ସୃଷ୍ଟ ଏକ ବଂଶାନୁଗତ ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ ବିକାର। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ S ଗଠିତ ହୁଏ; ଅକ୍ସିଜେନ୍ ଅଭାବରେ ଏହା ପଲିମର ତିଆରି କରି ଲାଲ୍ ରକ୍ତକଣିକାକୁ କଠିନ ଓ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର କରେ। ଏହାର ପରିଣାମ ହେଉଛି ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହିମୋଲାଇସିସ୍, ରକ୍ତନାଳୀର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅବରୋଧ, ତନ୍ତୁ ଇସ୍କିମିଆ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗର କ୍ଷତି। ଭାରତର ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମୁଦାୟରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା। ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ-ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ରୋଗ ଓ ବାହକ ସ୍ଥିତିର ଭୌଗୋଳିକ ବିଭିନ୍ନତା ରହିଛି; ତେଣୁ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ମାତ୍ର ପ୍ରାକୋପ ହାର ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ସମୀକ୍ଷାରେ ଜିନତତ୍ତ୍ୱ, ରୋଗଜନନ, କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଓ ସ୍ନାୟୁରୋଗୀୟ ଜଟିଳତା, ଭାରତ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ପରିସ୍ଥିତି, ନିଦାନ, ଜିନେଟିକ୍ ପରାମର୍ଶ, ନବଜାତ ଶିଶୁ ସ୍କ୍ରିନିଂ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ନୀତିମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି। ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ, ନିୟମିତ ଚିକିତ୍ସା, ରୋଗୀ-କେନ୍ଦ୍ରିକ ପରାମର୍ଶ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅନୁସରଣ ଦ୍ୱାରା ରୋଗଜନିତ ମୃତ୍ୟୁ, ଅକ୍ଷମତା ଓ ସାମାଜିକ ଭାର କମାଇହେବ।
ସିକେଲ୍ ସେଲ୍ ରୋଗ; ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ S; ଜିନେଟିକ୍ ସ୍କ୍ରିନିଂ; ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସିଉରିଆ; ଓଡ଼ିଶା; ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ।
ଡା. କମଳା କାନ୍ତ ଭୋଇ. ଭାରତରେ ସିକେଲ୍ ସେଲ୍ ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ନିରାକରଣର ଦିଗ: ଓଡ଼ିଶା ପରିପ୍ରେକ୍ଷିରେ ଏକ ବିଶେଷ ବିଶ୍ଳେଷଣ. Indian Journal of Modern Research and Reviews. 2026; 4(11):25-35
Download PDF